Klinika XP — ile kosztuje, co robi i czego nie robi w cenniku na październik 2026?
Klinika XP bez kupowania licencji kosztuje 75 zł netto miesięcznie za jedno stanowisko: 37 zł za użyczenie programu i 38 zł za pakiet serwisowy Podstawowy, przy umowie na 12 miesięcy. Licencja to jednorazowo 599 zł + 599 zł za każde stanowisko netto, a pakiet płaci się i tak. Program działa pod Windows, aplikacja mobilna jest tylko na Androida.
Cennik producenta (stan na 7 października 2026)
Rachunek za Klinikę XP to dwie opłaty: prawo do programu (licencja kupowana raz albo użyczenie płatne co miesiąc) i obowiązkowy pakiet serwisowy z aktualizacjami, modułem KSeF i wsparciem. Kwoty odczytaliśmy 7 października 2026 na stronie zakupu „Pakiety serwisowe 2025/2026” z dopiskiem „Wszystkie ceny netto (+ 23% VAT)”.
| Sposób korzystania | Cena | Netto czy brutto | Jednostka rozliczenia | Okres | Warunek | Źródło (odczyt 07.10.2026) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Użyczenie programu | 37 zł | netto | stanowisko | miesięcznie | bez opłaty jednorazowej; wymagany pakiet serwisowy | strona zakupu |
| Nowa licencja | 599 zł + 599 zł × liczba stanowisk (1 198 zł przy 1 stanowisku) | netto | licencja na określoną liczbę stanowisk | jednorazowo | wymagany pakiet serwisowy | strona zakupu i jej kalkulator |
| Pakiet serwisowy | od 38 zł (Podstawowy, 1 stanowisko) | netto | stanowisko | miesięcznie, umowa na 12 miesięcy odnawiana automatycznie | do licencji albo do użyczenia | strona zakupu |
Stanowisko to według strony zakupu jeden komputer z zainstalowanym lub dostępnym sieciowo programem. Kalkulator pokazuje na wejściu ceny dla jednego stanowiska, a po wpisaniu większej liczby przelicza stawkę według pięciu progów, które odczytaliśmy z pól jego formularza. Kwoty to złote netto za stanowisko miesięcznie.
| Pakiet serwisowy (zł netto za stanowisko miesięcznie) | 1 stanowisko | 2–5 stanowisk | 6–10 stanowisk | 11–50 stanowisk | 51–120 stanowisk |
|---|---|---|---|---|---|
| Podstawowy | 38 zł | 23 zł | 21 zł | 20 zł | 19 zł |
| Rozszerzony | 57 zł | 39 zł | 38 zł | 36 zł | 35 zł |
| Pełny | 63 zł | 43 zł | 42 zł | 39 zł | 38 zł |
Stawka z progu dotyczy wszystkich stanowisk: kalkulator mnoży ją przez ich liczbę, więc trzy stanowiska w Podstawowym to 3 × 23 zł = 69 zł netto miesięcznie. Po przejściu do wyższego progu niższa stawka obowiązuje według OWU (§ 12) od następnego miesiąca rozliczeniowego. Do pakietu dochodzą moduły dodatkowe z tej samej strony.
| Moduł albo opłata | Cena | Netto czy brutto | Jednostka rozliczenia | Okres | Uwagi z cennika |
|---|---|---|---|---|---|
| Baza w chmurze | 19 zł | netto | stanowisko | miesięcznie | codzienne kopie zapasowe |
| CRM-SMS | 19 zł | netto | kwota stała, bez mnożenia przez stanowiska | miesięcznie | wymagany do wysyłki SMS |
| DICOM analiza obrazów | 69 zł | netto | kwota stała, bez mnożenia przez stanowiska | miesięcznie | obrazy RTG i USG w programie |
| SQ-LAB | 29 zł | netto | urządzenie laboratoryjne | miesięcznie | odczyt wyników z analizatorów |
| INSERTINO | 49 zł | netto | urządzenie | miesięcznie | tablet w recepcji kupuje się osobno |
| Aplikacja Android | 29 zł | netto | urządzenie ponad 2 wliczone na stanowisko w Pełnym | miesięcznie | wymaga bazy w chmurze |
| Wznowienie aktualizacji po przerwie dłuższej niż miesiąc | 19 zł | netto | stanowisko za każdy miesiąc bez dostępu | jednorazowo przy zamówieniu | „ilość stanowisk x ilość miesięcy x 19 zł” |
Opis licencji na tej stronie mówi co innego niż kafel. Po wybraniu nowej licencji pojawia się zdanie „Cena jednorazowa: 599 zł netto za stanowisko”, a kafel i kalkulator liczą 599 zł + 599 zł × liczba stanowisk, czyli 1 198 zł netto za jedno stanowisko. W tabeli trzymamy się kafla i kalkulatora.
Pakiet, chmurę i moduły płaci się z góry za kolejny miesiąc, najpóźniej w przedostatnim dniu poprzedniego (OWU z 1 maja 2026, § 15). Cennik może raz w roku wzrosnąć o wskaźnik CPI z GUS, a poza tym najwyżej dwa razy w roku z przyczyn wymienionych w § 17, z 30-dniowym uprzedzeniem.
Producentem jest BRI sp. z o.o. z Zielonej Góry, ul. Piaskowa 1/14, KRS 0001140159, NIP 9731108171 — dane ze strony kontaktowej i polityki prywatności.
Wykaz podatników VAT pokazuje 7 października 2026 status „Czynny”, a KRS wpis z 2 grudnia 2024 r. po przekształceniu jednoosobowej działalności w spółkę.
Co robi — moduły i integracje
Pod cennikiem stoi zestawienie 24 pozycji w trzech grupach: zarządzanie praktyką, klienci i wsparcie. W rachunku redakcji Podstawowy obejmuje 15 z nich, Rozszerzony 17, a Pełny wszystkie 24.
- Zarządzanie praktyką, każdy pakiet — najnowsza wersja programu, moduł KSeF do wysyłania i odbioru faktur, eksport przelewów do banku, urzędowa lista posiadaczy psów zaszczepionych, import danych z hurtowni, wyniki z laboratoriów w karcie pacjenta, urlopy personelu blokujące terminarz, własne formularze.
- Zarządzanie praktyką, wyższe pakiety — moduł kosztów stałych od Rozszerzonego; moduł Szpital tylko w Pełnym, z dokumentacją hospitalizacji i rozliczeniem pobytu.
- Klienci — w każdym pakiecie moduł RODO ze zgodami, rejestracja online przez serwis Wettermin prosto do terminarza, integracja z aplikacją Vetineo dla właścicieli zwierząt, podpisy na tabletach WACOM i wysyłka SMS (z modułem CRM-SMS). Odbiór historii leczenia z innych lecznic tylko w Pełnym.
- Wsparcie — serwis w godzinach 8:30–16:00 i bezpłatne konsultacje 60, 120 albo 180 minut rocznie; 2 webinary rocznie od Rozszerzonego. W Pełnym dochodzą opiekun klienta, telefon interwencyjny 8–20 i w weekendy 10–16, szkolenie otwarte (1 uczestnik na każde 3 stanowiska), aplikacja Android i moduł komunikacji centralnej dla sieci.
Sam program według opisu producenta rejestruje wizyty, prowadzi terminarz każdego lekarza, kartoteki właścicieli i zwierząt oraz magazyn z dostawami, datami ważności i numerami serii. Wystawia rachunki i faktury, współpracuje z drukarkami fiskalnymi i drukuje dokumentację wymaganą przepisami, w tym książki leczenia zwierząt i dokumentację obrotu detalicznego.
Producent opisuje wersję podstawową, profesjonalną i sieciową, tę ostatnią do 50 stanowisk. Strona zakupu liczy jednak cenę tylko od liczby stanowisk; kalkulator przyjmuje do 100 stanowisk, a progi cenowe sięgają 120.
Lista współpracy z rozwiązaniami zewnętrznymi wymienia z nazwy 49 aparatów diagnostycznych (moduł SQLab), 15 laboratoriów z importem wyników, m.in. VetLab, Idexx Laboratories, Alab Weterynaria i Laboklin, systemy obrazowe DICOM, import faktur z hurtowni w 50 formatach i drukarki fiskalne, m.in. Elzab, Posnet i Novitus.
Programów księgowych z nazwy jest 11, m.in. Symfonia, Rewizor, Rachmistrz, CDN Optima i Sage, a dla pozostałych jest eksport JPK VAT. Dalej: pięć systemów zawieszek, m.in. DogId, import z modułu zamówień Kamsoft, import grafiku z programu Kadromierz i, według pomocy producenta, synchronizacja terminarza z Kalendarzem Google.
Czego nie robi (stan na 7 października 2026)
Każdy punkt stoi w cenniku, w OWU, w wymaganiach sprzętowych albo w pomocy producenta, odczytanych 7 października 2026.
- Działa pod Windows. Wymagania sprzętowe wymieniają Windows 7, 8, 10 i 11, z uwagą, że pod Windows 7 nie działają m.in. pliki PDF, moduł KSeF i zlecanie badań. Wersji na macOS ani w przeglądarce nie znaleźliśmy w wymaganiach, cenniku ani w OWU.
- Aplikacja mobilna tylko na Androida. OWU udostępniają ją wyłącznie klientom z Pakietem Pełnym i Hostingiem w Chmurze jednocześnie. Cennik opisuje aplikację na smartfon lub tablet z Androidem; iOS nie pada ani w cenniku, ani w OWU.
- Najtańszy pakiet bez 9 z 24 pozycji. W Podstawowym nie ma m.in. modułu kosztów stałych, Szpitala, odbioru historii leczenia z innych lecznic, webinarów, aplikacji mobilnej i modułu komunikacji centralnej.
- Historia leczenia krąży tylko między Klinikami XP. Według pomocy przekazać ją można placówce z Kliniką XP w wersji 5.26 lub nowszej i z aktywnym dostępem do aktualizacji, a serwer trzyma ją 14 dni. U odbiorcy trafia jako jedna wizyta zewnętrzna, poza książką leczenia.
- SMS-y kupuje się osobno. Moduł CRM-SMS za 19 zł netto miesięcznie to narzędzie do wysyłki; pulę wiadomości według pomocy kupuje się u dostawcy: SerwerSMS.pl, JustSend.pl albo smsplanet.pl. Ceny pojedynczej wiadomości w cenniku nie ma.
- Kopie zapasowe przy instalacji lokalnej są po stronie lecznicy. OWU w § 25 wyłączają odpowiedzialność producenta za utratę danych w instalacji lokalnej. Codzienne kopie z 30-dniową retencją obejmuje Hosting w Chmurze (§ 23), ale bez zasobów multimedialnych (§ 8).
- Sprzęt po stronie lecznicy. Tablet do modułu INSERTINO trzeba według cennika kupić osobno.
Reszta ograniczeń jest umowna. Umowa na 12 miesięcy przedłuża się sama, a wcześniejsze wypowiedzenie kosztuje według § 20 liczbę pełnych miesięcy do końca razy łączną opłatę miesięczną. Po ponad 7 dniach zwłoki w płatności producent może zablokować program, a po końcu umowy w użyczeniu prawo do programu wygasa.
Dla kogo, a kto go przerośnie
Kwota rośnie z liczbą stanowisk, czyli według OWU miejsc pracy z jednym użytkownikiem naraz. Przelicznik redakcji mnoży stawki z 7 października 2026 przez liczbę stanowisk; licencja to 599 zł + 599 zł razy stanowiska, a brutto to netto razy 1,23.
| Stanowiska | Podstawowy netto miesięcznie | Rozszerzony netto miesięcznie | Pełny netto miesięcznie | Użyczenie netto miesięcznie | Użyczenie + Podstawowy netto miesięcznie | Użyczenie + Podstawowy brutto miesięcznie | Licencja netto jednorazowo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 38,00 zł | 57,00 zł | 63,00 zł | 37,00 zł | 75,00 zł | 92,25 zł | 1 198,00 zł |
| 3 | 69,00 zł | 117,00 zł | 129,00 zł | 111,00 zł | 180,00 zł | 221,40 zł | 2 396,00 zł |
| 10 | 210,00 zł | 380,00 zł | 420,00 zł | 370,00 zł | 580,00 zł | 713,40 zł | 6 589,00 zł |
Tabela niżej zestawia pierwszy rok licencji i użyczenia z pakietem Podstawowym oraz miesiąc, od którego licencja wychodzi taniej.
| Stanowiska | Użyczenie + Podstawowy, 12 miesięcy netto | Licencja + Podstawowy, 12 miesięcy netto | Licencja tańsza od użyczenia od miesiąca |
|---|---|---|---|
| 1 | 900,00 zł | 1 654,00 zł | 33. |
| 3 | 2 160,00 zł | 3 224,00 zł | 22. |
| 10 | 6 960,00 zł | 9 109,00 zł | 18. |
Licencja się zwraca, gdy suma opłat za użyczenie przekroczy jej cenę: przy jednym stanowisku 1 198 zł podzielone przez 37 zł daje 32,4 miesiąca. Pakiet jest w obu drogach ten sam, a rachunek zakłada niezmieniony cennik.
Aplikacja mobilna podnosi rachunek najbardziej, bo wymaga Pełnego i bazy w chmurze. Jedno stanowisko w użyczeniu to wtedy 37 zł + 63 zł + 19 zł = 119 zł netto miesięcznie, a trzy stanowiska 111 zł + 129 zł + 57 zł = 297 zł netto miesięcznie.
Program pasuje do lecznicy na komputerach z Windows, która chce mieć magazyn, wyniki z laboratoriów i KSeF w jednym miejscu. Mija się z pracą na Macu albo iPhonie i z wymianą historii leczenia z placówkami bez Kliniki XP. Moduł komunikacji centralnej dla sieci placówek jest tylko w Pełnym.
Alternatywy
Trzy inne programy dla lecznic, z cennikami odczytanymi u producentów 7 października 2026. Każdy liczy inną jednostką niż stanowisko.
- Weter.pl — pakiet dla lekarzy weterynarii za 899 zł netto za rok, płatny rocznie (74,90 zł netto miesięcznie w przeliczeniu), z 3 użytkownikami w cenie, każdy kolejny 249 zł netto rocznie. Klinika XP w użyczeniu z Podstawowym dla 3 stanowisk to 2 160 zł netto za rok.
- Veterinaro — pakiet Podstawowy za 56 zł netto miesięcznie dla 1 użytkownika, bez opłaty wstępnej; Premium+ dla 10 użytkowników za 189 zł netto miesięcznie. Jedno stanowisko Kliniki XP w użyczeniu to 75 zł netto miesięcznie.
- VetFile — plan Free za 0 zł bez limitu wizyt i użytkowników, z 10 SMS-ami na start; producentem jest Medfile sp. z o.o. W cenniku Kliniki XP planu bezpłatnego nie ma.
Co zbudować obok albo zamiast
Lecznica na komputerach z Windows, której wystarczą magazyn, KSeF, wyniki z laboratoriów i wydruki wymagane przy kontroli, dostaje to w gotowcu za 75 zł netto miesięcznie przy jednym stanowisku. Budowanie tego od nowa nie ma sensu, dopóki proces lecznicy mieści się w pozycjach cennika.
Własne narzędzie ma sens tam, gdzie cennik się kończy: przy pracy terenowej na iPhonie, wymianie dokumentacji z placówkami bez Kliniki XP albo procesie, którego żaden pakiet nie nazywa. Co musi umieć aplikacja dla lecznicy, rozpisuje tekst o wizytach, magazynie i rozliczeniach gabinetu weterynaryjnego.
Kto już sprzedaje lecznicom i gdzie jest luka, liczy strona o pomyśle na aplikację dla gabinetu weterynaryjnego. Budowę z kimś, kto zna branżę od środka, opisuje dział o partnerstwie.
Najczęstsze pytania
Czy Klinika XP ma darmowy plan albo okres próbny?
Darmowego pakietu w cenniku nie ma. Najtańsza droga bez opłaty jednorazowej to użyczenie za 37 zł i pakiet Podstawowy za 38 zł, razem 75 zł netto miesięcznie za jedno stanowisko. Producent udostępnia wersję demonstracyjną po kontakcie z biurem, z podaniem imienia, nazwiska i danych placówki. Odczyt 7 października 2026.
Ile kosztuje Klinika XP dla 3 stanowisk?
W użyczeniu z pakietem Podstawowym 180 zł netto miesięcznie: 3 razy 37 zł za użyczenie i 3 razy 23 zł za pakiet, bo od 2 stanowisk obowiązuje niższy próg. Brutto to 221,40 zł. Z licencją płaci się jednorazowo 2 396 zł netto (599 zł + 3 × 599 zł) i 69 zł netto miesięcznie za pakiet. Odczyt 7 października 2026.
Czy 37 zł za użyczenie obejmuje aktualizacje i KSeF?
Nie. Użyczenie daje prawo do korzystania z programu. Aktualizacje, moduł KSeF i wsparcie są w pakiecie serwisowym, którego strona zakupu wymaga przy użyczeniu, a OWU w § 6 mówią, że klient opłaca wtedy zarówno użyczenie, jak i pakiet. Najmniej to 75 zł netto miesięcznie za jedno stanowisko. Odczyt 7 października 2026.
Czy można zrezygnować z Kliniki XP przed końcem umowy?
Tak, z 30-dniowym wypowiedzeniem, ale OWU w § 20 naliczają wtedy opłatę: liczba pełnych miesięcy do końca okresu razy łączna opłata miesięczna. Bez opłaty można zgłosić sprzeciw wobec przedłużenia najpóźniej 30 dni przed końcem 12 miesięcy, wypowiedzieć umowę w 14 dni od zawiadomienia o zmianie cennika albo przy istotnym naruszeniu po stronie producenta. Odczyt 7 października 2026.
Co dzieje się z danymi po rozwiązaniu umowy?
Przy instalacji lokalnej baza zostaje u lecznicy; z licencją program działa dalej w ostatniej wersji, w użyczeniu prawo do programu wygasa. Przy Hostingu w Chmurze producent według § 21 OWU udostępnia eksport danych w 30 dni od rozwiązania umowy, lecznica ma 60 dni na pobranie, a potem dane są usuwane. Odczyt 7 października 2026.
Źródła
- Klinika XP — strona zakupu „Pakiety serwisowe 2025/2026” („Wszystkie ceny netto (+ 23% VAT)”; użyczenie „37 zł/stan./mies. + pakiet serwisowy”; nowa licencja „599 zł + 599 zł/stanowisko jednorazowo” i wzór „599 zł + 599 zł × liczba stanowisk”; pakiety Podstawowy 38, Rozszerzony 57, Pełny 63 zł netto przy 1 stanowisku; progi 2–5, 6–10, 11–50, 51–120; zestawienie 24 pozycji; moduły dodatkowe; umowa na 12 miesięcy; opłata 19 zł za stanowisko i miesiąc przerwy) — https://www.klinikaxp.pl/zakup (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — skrypt kalkulatora strony zakupu (cena pakietu = stawka z progu × liczba stanowisk; użyczenie = 37 zł × stanowiska doliczane do kosztu miesięcznego; licencja = 599 zł + 599 zł × stanowiska jako koszt jednorazowy) — https://www.klinikaxp.pl/templates/klinikaxp2023/js/rorder.js (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — Ogólne warunki świadczenia usług serwisowych i hostingowych z 1 maja 2026 (definicje Stanowiska i Użyczenia; § 6 model licencjonowania; § 7 blokada po 7 dniach; § 8 hosting bez multimediów; § 12 degresja; § 13 ceny netto; § 15 płatność z góry; § 17 waloryzacja; § 18–20 okres 12 miesięcy, sprzeciw, opłata za przedterminowe rozwiązanie; § 21 skutki rozwiązania; § 23 kopie zapasowe; § 25 odpowiedzialność) — https://www.klinikaxp.pl/regulamin-uslug-serwisowych-owu (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — kontakt (BRI sp. z o.o., ul. Piaskowa 1/14, Zielona Góra, KRS 0001140159, NIP 9731108171; biuro pon.–pt. 8.30–16.00) — https://www.klinikaxp.pl/kontakt?view=contact (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — polityka ochrony prywatności (administrator BRI sp. z o.o., KRS 0001140159, NIP 9731108171) — https://www.klinikaxp.pl/polityka-ochrony-prywatnosci (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — wymagania sprzętowe (Windows 7, 8, 10, 11; pod Windows 7 nie działają m.in. PDF, moduł KSeF, zlecanie badań) — https://www.klinikaxp.pl/oprogramie/39-hardware-reqs-pl (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — podstawowe informacje o systemie (wizyty, terminarz, kartoteki, magazyn z datami ważności i numerami serii, rachunki i faktury, drukarki fiskalne, książki leczenia, dokumentacja obrotu detalicznego) — https://www.klinikaxp.pl/oprogramie/43-basic-overview-pl (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — wersje dla różnych typów działalności (podstawowa, profesjonalna, sieciowa do 50 stanowisk) — https://www.klinikaxp.pl/oprogramie/179-branches-pl (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — współpraca z rozwiązaniami zewnętrznymi (49 aparatów SQLab, 15 laboratoriów, DICOM, 50 formatów faktur z hurtowni, drukarki fiskalne, 11 programów księgowych + JPK VAT, 3 dostawców SMS, 5 systemów zawieszek, Kamsoft, Kadromierz) — https://www.klinikaxp.pl/oprogramie/222-devices-pl (odczyt 07.10.2026)
- Pomoc Klinika XP — „Przekazywanie historii leczenia pomiędzy placówkami” (tylko do placówek z Kliniką XP 5.26+ i aktywnym dostępem do aktualizacji; 14 dni na serwerze; wizyta zewnętrzna poza książką leczenia) — https://www.klinikaxp.pl/faq/33-faq-obsluga-pl/809-przekazywanie-historii-leczenia-pomiedzy-placowkami (odczyt 07.10.2026)
- Pomoc Klinika XP — „Moduł CRM/SMS – dlaczego warto?” (pulę SMS kupuje się u dostawców SerwerSMS.pl, JustSend.pl, smsplanet.pl) — https://www.klinikaxp.pl/faq/33-faq-obsluga-pl/341-jak-rozpoczac-prace-z-modulem-crm-sms (odczyt 07.10.2026)
- Pomoc Klinika XP — „Synchronizacja z kalendarzem Google” — https://www.klinikaxp.pl/faq/33-faq-obsluga-pl/789-synchronizacja-z-kalendarzem-google-czyli-latwy-i-prosty-dostep-do-terminarza-poza-lecznica (odczyt 07.10.2026)
- Klinika XP — wersja demonstracyjna (po kontakcie z biurem, z danymi placówki) — https://www.klinikaxp.pl/oprogramie/44-demo-xp-pl (odczyt 07.10.2026)
- Wykaz podatników VAT prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej — NIP 9731108171 (BRI SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, REGON 540307128, KRS 0001140159, Zielona Góra, status „Czynny”) — https://wl-api.mf.gov.pl/api/search/nip/9731108171?date=2026-10-07 (odczyt 07.10.2026)
- Krajowy Rejestr Sądowy — odpis aktualny BRI sp. z o.o., KRS 0001140159 (rejestracja 02.12.2024, przekształcenie przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową) — https://api-krs.ms.gov.pl/api/krs/OdpisAktualny/0001140159?rejestr=P&format=json (odczyt 07.10.2026)
- Weter.pl — cennik producenta (74,90 zł netto miesięcznie, płatne rocznie 899 zł netto, 3 użytkowników w cenie; dodatkowy użytkownik 249 zł netto rocznie); porównanie — https://weter.pl/cennik.html (odczyt 07.10.2026)
- Veterinaro — cennik producenta (Podstawowy 56 zł, Premium+ 189 zł miesięcznie, „cena netto”, zero zł opłaty wstępnej); porównanie — https://veterinaro.pl/pl/pricing (odczyt 07.10.2026)
- VetFile — cennik producenta (VetFile Free 0 zł, wizyty i użytkownicy bez ograniczeń, 10 SMS na start; Medfile sp. z o.o.); porównanie — https://www.vetfile.pl/cennik (odczyt 07.10.2026)
Tekst przygotował Agent AI Tomka Niedźwieckiego — treść wygenerowana przez sztuczną inteligencję na podstawie cenników i dokumentacji producentów oraz źródeł podanych wyżej, sprawdzona w osobnym przebiegu weryfikacji faktów i zredagowana. Za fakty odpowiada Tomek Niedźwiecki. Ostatnia weryfikacja: 7 października 2026.